Home » Nederland » Kolencentrales
MOBilisation in Nederland  nl
__________________________________________________________________________________________________________

 

Alle drie nieuwe Nederlandse omstreden kolencentrales, waarvan twee op de Maasvlakte (E.ON en Electrabel) en één in de Eemshaven (RWE/Essent) worden op dit moment afgebouwd. Maar zullen ze ook in werking mogen gaan? Dat is momenteel de vraag.  

Al deze drie nieuwe kolencentrales hebben om te mogen draaien naast bouw- en milieuvergunningen ook vergunningen nodig in het kader van de Natuurbeschermingswet. 

De RWE centrale heeft vergunningen in het kader van de Natuurbeschermingswet nodig van de drie Noordelijke provincies, en van het Ministerie van Economische Zaken. Dit laatste zegt voldoende over de huidige status van natuur in Nederland. Het Ministerie van Economische Zaken gaat daar kennelijk over bij gebrek aan een Ministerie van Milieu.

De centrale van RWE/Essent, die in de Eemshaven op de rand van de wadden in aanbouw is, en binnenkort zal opstarten zal aanzienlijke schade gaan toebrengen aan de wadden. Het gaat hier om het leven in de Waddenzee zelf als ook om de natuur op de eilanden in zowel de Nederlandse als de Duitse wadden. De grootste boosdoeners zijn de emissies van RWE van stikstof en kwik uit de schoorstenen. De stikstofemissie zal leiden tot een nog hogere stikstofdepositie op de nu toch al overbelaste natuurgebieden op de wadden eilanden. Ook de lozing van zware metalen als kwik en cadmium via het afvalwater van RWE zal gevolgen hebben voor de vissen, vogels en de zeehonden.

Verder wil RWE hier goedkope vuile kolen gaan stoken met relatief heel hoge gehaltes van het zeer giftige kwik. De vergunde kwikemissie uit de schoorsteen van RWE van 95 kg/jaar is na correctie voor het verschil in vermogen bijna driemaal zo hoog als de kwikemissie van de 30 jaar oude kolencentrale van Nijmegen. In vergelijking met de kolenvergasser van NUON mag RWE bijna honderd maal zo veel kwik in het milieu lozen.

De vier overheden hebben het verzoek van RWE tot het mogen stoken van vuile kolen in de vergunningen geaccepteerd zonder de gevolgen voor de wadden zelfs maar adequaat te onderzoeken. In de "Passende Beoordeling" worden de gevolgen van de kwiklozingen naar lucht en water simpelweg "weggeschreven" in een witwas rapport van Arcadis. Volgens Arcadis is er geen probleem door simpelweg het afvalwater van RWE met het koelwater te lozen zodat voldoende verdunning optreedt.  Arcadis gebruikt hier bewust of onbewust verkeerde (antieke, niet meer geldige) normen voor kwik en negeert wetenschappelijk onderzoek dat gemakkelijk van het web kan worden gedownload. Onze conclusie is dan ook dat Arcadis met het rapport bewust uitkomsten heeft gemanipuleerd, óf de opstellers van Arcadis zijn in hoge mate ondeskundig.

De vier overheden hebben het Duitse burau IBL bereid gevonden om een witwas rapport te schrijven dat concludeert dat er voor de Duitse natuurgebieden geen significante effecten te verwachten zijn ondanks dat de deposities van stikstof en kwik daar aanzienlijk toenemen. Het wetenschappelijk niveau van beide rapporten is bedroevend. Overigens zijn de onderzoeken van IBL pas uitgevoerd nadat de vergunningen al waren verleend. Dit bevestigt nog eens dat het ook hier om witwassen gaat. 

Arcadis, dat alle onderzoeken uitvoerde in opdracht van RWE, is in dit opzicht een bedenkelijke reputatie aan het opbouwen. Zie bijvoorbeeld ook de uitspraak van De Raad van State in de zaak ENCI van woensdag 5 februari 2014. Ook hier had Arcadis op grond van onduidelijke berekeningen geconcludeerd dat er geen negatieve gevolgen voor de Belgische natuurgebieden zouden zijn. De Raad van State heeft de op het Arcadis rapport gebaseerde vergunning dan ook vernietigd. Ook in het schaliegas dossier speelt Arcadis een omstreden (niet onafhankelijk) rol. Kortom: als er een witwas rapport nodig is dan is bekend waar dit te verkrijgen is. Ook Buro Bakker (Adviesburo voor ecologie) speelt een dubieuze rol in het witwas "project". 

Wij hebben de universiteit van Nijmegen (RUN) in 2003 verzocht om een onafhankelijke studie uit te voeren naar de effecten van de vergunde kwiklozingen van RWE op de wadden. Uit de studie blijkt dat op dit moment bijvoorbeeld mosselen, vissen en vogels veel te hoge concentraties in hun weefsel hebben opgeslagen in de vorm van het giftige methylkwik. Als RWE in werking gaat voegt RWE hieraan tenminste nog 3% toe zoals uit de modellering van de RUN blijkt. Waarschijnlijk is dit meer dan 3% omdat geen worst case situatie is onderzocht. De vier overheden hebben het rapport van de RUN voor kennisgeving aangenomen. 

Uit metingen van Rijkswaterstaat (RWS) blijkt met betrekking tot kwik het volgende:  

  1. Volgens metingen van RWS over 2010-2012 scoort 80% van de mosselen boven de Nederlandse en EU Milieu Kwaliteits Norm (MKN) van 20 ug/kg nat gewicht met een spreiding tussen 15 en 270 ug/kg nat gewicht. Gemiddeld scoort de concentratie kwik ver boven de MKN.
  2. Van de bot scoort 100% ver boven de MKN norm.
  3. RWS meet ook kwik in eieren van de scholekster. Daarvan zat in 2012 90% boven de norm van 100 ug/kg nat (INBO 2011) met een max. van 240 ug/kg nat.
  4. RWS meet ook eieren van de visdief. Hiervan zaten in 2011/2012 alle waarden (100%) (soms ver) boven de drempelwaarde (zie RUN rapport) van 160 mg/kg nat met concentraties tot 594 mg/kg nat. 

Onderzoek heeft aangetoond dat verhoogde kwikgehaltes in de eieren van de visdief en de scholekster leiden tot problemen met het uitkomen van de eieren, misvormde embryo’s, en relatief hoge sterfte onder de kuikens. Het is dus niet verwonderlijk dat het slecht gaat met de scholekster en de visdief. De extra kwikemissie door de vuile kolen met relatief hoge kwikgehaltes van RWE zal deze situatie nog eens verergeren.

De bovengenoemde vier overheden vinden de kwikverhoging in het voedsel van vissen en vogels geen probleem. Bovendien hebben ze aangegeven dat de meeste kwik van RWE veel verderop terecht komt (Duitse en Deense wadden en verderop) en daarmee geen probleem vormt voor de Nederlandse wadden. De genoemde overheden vinden het feit dat bijvoorbeeld zelfs poolberen te hoge kwikgehaltes in hun weefsel hebben hier ook geen punt van overweging. 

Uit een verkenning van ons is gebleken dat RWE met bestaande technieken haar vergunde kwikemissie met 90% zou kunnen verminderen. RWE gaat hier echter niet toe over omdat de overheden de hoge kwikemissies hebben geaccepteerd zonder de gevolgen hiervan adequaat te onderzoeken. De vier overheden bagatelliseren ook de door Rijkswaterstaat gemeten kwikconcentraties in biota (mosselen, vis en vogels) zoals hierboven vermeld. 

De Waddenzee is een knooppunt van de Oost-Atlantische vogeltrek met jaarlijks 10-12 miljoen neerstrijkende vogels. Die stijgen allemaal “verkwikt” weer op, helemaal gratis van RWE dat maatschappelijke verantwoordelijkheid hoog in haar vaandel voert.

Er zijn nog meer negatieve effecten, Zie daarvoor de documenten die u hieronder kunt downloaden.

Onze conclusie is dat zowel RWE als de vier overheden geen boodschap hebben aan een verslechtering van de ecologische toestand van de Waddenzee, daarbij geholpen door quasi-deskundigen van Arcadis die zich verlagen tot het schrijven van witwas rapporten.  

Overigens is de nieuwe kolencentrale van RWE totaal overbodig. Er is meer dan genoeg capaciteit. De investeringsbeslissing van Essent/RWE is gewoon erg onverstandig geweest. 

Hoe zit het nu met de procedures? In 2011 heeft de Raad van State uitgesproken dat de vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet van RWE/Essent ten onrechte was verleend. De vergunning is dan ook vernietigd op grond van beroepen van een aantal milieuorganisaties als de Stichting Natuur en Milieu, Greenpeace, etc. Toch bouwde Essent gewoon door, ook zonder vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet. Ook hebben de vier overheden gewoon een nieuwe vergunning verstrekt onder vrijwel dezelfde voorwaarden wat emissies betreft.

Op 3 februari 2014 heeft een nieuwe zitting plaatsgevonden bij de Raad van State met de centrale vraag of de nieuwe (tweede) vergunning wel terecht is verleend. Naast de relatief zeer hoge vergunde stikstof- en kwikemissies speelt ook de vraag of de Duitse overheid wel voldoende mogelijkheid is geboden om adequaat in te spreken. De verplichting hiertoe is vastgelegd in een internatiuonaal verdrag als de Espoo conventie, evenals in EU-regelgeving. De noodzaak hiertoe ligt ook voor de hand omdat de meeste negatieve effecten zich zullen voordoen op de Duitse wadden. Informatie naar Duitse zijde is echter maar heel summier geweest en de nationale Duitse overheid is niet geinformeerd of om haar mening gevraagd. Ook de in Duitsland gepubliceerde bekendmaking bereikte slechts circa 30.000 mensen en vermelde niet dat het om de bouw van een 1600 MWe kolencentrale ging. Uitspraak wordt niet voor 1 april 2014 verwacht. 

RWE heeft de Nederlandse overheid verzocht om de vaargeul Eemshaven-Noorzee te verruimen en te verdiepen om aanvoer van steenkolen in Panamax schepen met een diepgang van 14 meter mogelijk te maken. Dit plan is als een apart project ingediend: de welbekende salami taktiek. Ook dit zal leiden tot forse extra effecten op de Waddenzee. De procedures voor de bouw van de kolencentrale van RWE en de verdieping en verruiming van de vaargeul zijn gesplitst om te voorkomen dat de negatieve effecten bij elkaar moeten worden opgeteld. Hiertegen kan op dit moment nog bezwaar worden gemaakt. Onnodig te vermelden dat Arcadis het MER en de Passende Beoordeling heeft geschreven. Ook zal het u niet verrassen dat ook hier volgens Arcadis geen sprake is van negatieve effecten. Zie:

http://www.centrumpp.nl/projecten/alle_procedures/ontwerptrac_besluit_mer_verruiming_vaarweg_eemshaven___noordzee__2014_.aspx

Zoals bekend heeft NUON haar plan om in de Eemshaven een grote kolenvergasser te bouwen ingetrokken. Hierover is met de milieubeweging een deal gesloten. De vergunningen van NUON zijn "gestript" van het kolendeel zodat alleen een gascentrale overblijft. De juridische procedures hierover zijn gestopt.  

Wellicht wil je de moeite nemen om Essent/RWE te laten weten wat je van hun nieuwe zwaar vervuilende fossiele kolencentrale vindt?

Je kunt nog meer doen door geen stroom meer af te nemen van Essent en in plaats daarvan over te stappen naar bijvoorbeeld Greenchoice of Enecogen.

M.b.t. de vergunningen van E.ON en Electrabel (GDF) zijn de afwijzingen van de bezwaarschriften van milieuorganisaties voor de tweede maal vernietigd. De provincie Zuid-Holland en beide bedrijven moeten van de Raad van State met betere argumenten komen waarom de bouw en inwerking stelling van beide centrales wel ecologisch verantwoord zou zijn en geen schade zou toebrengen aan natuurgebieden. Er wordt nu aan een nieuw besluit gewerkt, het derde…. Wilt u weten welk bureau de onderbouwing heeft geleverd als zou ook de Zuid-Hollanse natuur, waaronder duingebieden, geen schade ondervinden? Juist, ook Arcadis.....

Zie een aantal te downloaden documeten hieronder.

Zie ook:

http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3589870/2014/02/04/Duits-protest-tegen-kolencentrale.dhtml

http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3582253/2014/01/23/Veel-kwik-in-Waddenzee-door-kolencentrale-Essent.dhtml

 

FilenameFilesizeDate
assets/media/kolencentrales
BeroepschriftREWNbwFinal27mei2013 copy.pdf 1.93 MB 2014-02-05
EnergiebedrijvenOpiniestukHoogleraren.pdf 77.59 kB 2011-01-08
Kwik-Dollard-Waddenzee.RUN.pdf 2.81 MB 2014-02-06
PleitnotitieFebr.2014Finaal.pdf 123.29 kB 2014-02-05
StAB-rapport.pdf 24.48 MB 2014-02-06
UitspraakNbwRWEaugustus2011 copy.pdf 301.58 kB 2011-09-21